معرفی بورس کالا

بازار محصولات صنعتی و کشاورزی در ایران همواره با محدودیت ها و دشواری های ساختاری زیادی روبرو بوده است. مهمترین این مشکلات را می توان به شرح ذیل خلاصه نمود:

·        نوسانات کاذب قیمت محصولات ناشی از ارتباط نامشخص و نامناسب میان عرضه و تقاضا

·        عدم امکان مدیریت ریسک و محافظت از نوسانات آتی قیمت

·        فقدان یک نظام قیمت گذاری شفاف بر پایه تعادل میان عرضه و تقاضا و نیاز بازار

·        نبود یک سیستم اجرایی و ناظر بر حسن انجام تعهدات طرفین معامله

·        فقدان یک سیستم جمع آوری، پردازش و تحلیل اطلاعات و آمار تولید، واردات صادرات و مصرف درجهت اطلاع رسانی به بازار و تصمیم گیری مطلوب

·        عدم هماهنگی میان بخش های تولیدی و بازرگانی در زمینه واردات، صادرات و بازار مصرف

تدابیر قانونی برای ایجاد بورس کالای ایران

نیاز به ایجاد بازاری متشکل وسازمان یافته برای تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستیابی به اثرات مثبت این مهم دراقتصاد تولید و مصرف، دولت و مجلس شورای اسلامی را بر آن داشت تا بستر قانونی لازم جهت تاسیس و راه اندازی بورسهای کالایی را در ایران فراهم سازند. در این راستا با تصویب بند (ج) ماده (٩٥) قانون برنامه سوم و بند (الف)قانون برنامه چهارم شورای عالی بورس موظف به تشکیل و گسترش بورسهای کالایی درایران گردید.
در پی این امر، بورس فلزات در شهریور ماه سال ٨٢ به عنوان اولین بورس کالای کشور فعالیت خود را آغاز کرد و پس از آن نیز بورس کالای کشاورزی در شهریور ماه سال ٨٣ شروع به فعالیت نمود. سپس براساس مصوبه شورای عالی بورس و قانون جدید بازار اوراق بهادار در آذر ماه سال ٨٥ موجبات تشکیل شرکت بورس کالای ایران با ادغام بورس فلزات و کشاورزی فراهم شد و پس از پذیره نویسی و برگزاری مجمع عمومی شرکت بورس کالای ایران از ابتدای مهر ماه سال ٨٦ فعالیت خود را آغاز کرد.

اهداف بورس کالای ایران

ازمهمترین اهداف و اثرات بورس کالا می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

·        ایجاد بازاری قانونمند و سازمان یافته جهت تسهیل داد و ستد کالاها

·        ساماندهی بازار کالاها از طریق مکانیزم اجرایی ناظر بر تعهدات و تضمین منافع طرفین معامله

·        کشف شفاف قیمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نیاز بازار

·        برقراری امکان اعمال مدیریت ریسک در بازار

·        امکان انجام معاملات نقد، نسیه، سلف آتی و اختیار با استفاده از ابزار های نوین مالی

·        توسعه سرمایه گذاری و فراهم سازی تسهیلات مالی برای خرید و فروش

·        اطلاع رسانی درباره وضعیت بازار داخلی و خارجی کالاهای پذیرش شده به منظور افزایش سطح دانش فعالان بازار

نخستین گام برای اقدام به خرید هر نوع کالایی ازجمله محصولات کالایی در بورس کالای ایران دریافت کد مشتری در بورس کالا می‌باشد که این کد زمانی که مشتری برای اولین بار اقدام به خرید می‌کند ایجاد می‌شود و هر خریدار کالا از طریق کارگزار خود اقدام به دریافت کد مشتری می‌نماید. در مورد محصولات کالایی فقط اشخاص حقوقی می‌توانند برای خرید این محصولات از شرکت بورس کالای ایران اقدام کنند. مدارک و اطلاعات لازم جهت دریافت کد مشتریان حقوقی به شرح ذیل می‌باشد:

·        اصل و فتوکپی روزنامه رسمی‌ ثبت شرکت

·        اصل و فتوکپی روزنامه رسمی‌ آخرین تغییرات شرکت

·        فتوکپی شناسنامه و کارت ملی اعضا هیئت مدیره شرکت

·        فتوکپی اساسنامه شرکت

·        فرم تکمیل شده درخواست کد مشتریان حقوقی

·        فرم تکمیل شده احراز هویت مشتریان حقوقی

·        ارائه آخرین صورتهای مالی و گزارش حسابرس قانونی

·        کپی کارت اقتصادی شرکت

·        اعلام شناسه ملی شرکت

·        سایر مدارک، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعالیت مشتری در حوزه های مرتبط با کالاهای مورد درخواست (پروانه بهره برداری، نامه وزارت صنایع و معادن، گواهی فعالیت صنعتی و سایر مدارک مبنی بر فعالیت در زمینه مرتبط)

·        افتتاح حساب وکالتی (سپرده کوتاه مدت یا قرض‌الحسنه) در یکی از بانکهای مورد تایید بورس کالا جهت واریز مبالغ پیش دریافت معاملات و تکمیل فرم وکالتی بانک مربوطه.

برای خرید از محصولات برخی از عرضه کنندگان محصولات کالایی، داشتن کد اشتراک از عرضه کننده نیز ضروری می‌باشد.

فرايند خريد و تسويه قرارداد

1.      تكميل فرم درخواست خريد

2.      واریز پیش پرداخت

3.      خرید کالا در تالار معاملاتی و فرآیندهای پس از آن

انواع قراردادهاي قابل معامله دربورس كالا

1.       قرارداد نقدی

2.       قرارداد نسیه

3.       قرارداد سلف

4.       قرارداد آتی

5.       قرارداد اختیار خرید

6.       قرارداد اختیار فروش

تسویه حساب با پایاپای

پس از واریز مابقی وجه کالا، کارمزدها و مالیات برارزش افزوده از طرف خریدار، کارگزار خریدار اقدام به تسویه حساب با اتاق پایاپای نموده و مدارک تسویه کالا را تکمیل کرده و درخواست ثبت سفارش را به کارگزار فروشنده ارسال می‌نماید.